พระ 1 : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 100 / 259

ปกครองในทางพระพุทธศาสนา จึงอยู่ที่การสร้างสภาพเอื้อให้มนุษย์ในสังคมสามารถ ประพฤติปฏิบัติตนเพื่อบรรลุเป้าหมายทั้ง 3 ระดับนี้ได้โดยง่าย ซึ่งแน่นอนเบื้องต้นต้องสร้าง ความสงบเรียบร้อยขึ้นในสังคมก่อน ด้วยก

บทความนี้กล่าวถึงการปกครองในทางพระพุทธศาสนา ซึ่งมีเป้าหมายในการสร้างสภาพที่เอื้ออำนวยให้มนุษย์ประพฤติปฏิบัติในทางที่ถูกต้องตามหลักธรรม ธรรมาธิปไตยซึ่งเชื่อว่าการปกครองโดยยึดหลักธรรมเป็นหัวใจสำคัญ มีแน

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็เหมือนกัน ทรงดำรงอยู่ในธรรม เป็นพระธรรมราชา... ทรง สักการะ เคารพ นอบน้อมธรรม... มีธรรมเป็นใหญ่ ย่อมทรงจัดแจงการรักษา ป้องกัน คุ้มครอง ที่เป็นธรรมในพุทธบริษัทว่า สิ่งนี้ควรทำ สิ่งน

ธรรมาธิปไตยในพระไตรปิฎกแสดงให้เห็นว่าการมีธรรมเป็นเจ้าของหลักการในการปกครองไม่ว่าจะในระบอบใด โดยเฉพาะการปกครองโดยกษัตริย์และคณะบุคคล ที่สำคัญคือการดำรงอยู่ตามธรรมเพื่อความสุขและความถูกต้องในสังคม. การ

อปริหานิยธรรม ทศพิธราชธรรม และจักรวรรดิวัตร ฯลฯ ก็สามารถประยุกต์ใช้ในการปกครองได้ ทุกระบอบ นอกจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะสอนหลักธรรมสำหรับการปกครองแล้ว พระองค์ยัง ทรงสอนให้กษัตริย์และผู้ปกครองแคว้นต่างๆ

เนื้อหานี้สำรวจการนำหลักธรรมคือตัวอย่างอปริหานิยธรรมและทศพิธราชธรรมมาใช้ในการปกครองและการบริหารคณะสงฆ์ตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนไว้ การบริหารจัดการคณะสงฆ์เกิดขึ้นใหม่ในพระพุทธศาสนาแต่ต้องมีความเป

ไม่มีกฎระเบียบที่ชัดเจน ก็มีโอกาสปฏิบัติไม่เหมาะสม สร้างความเสื่อมเสียให้แก่พระพุทธ ศาสนาได้ ซึ่งต้นบัญญัติสิกขาบทแต่ละข้อในพระวินัยปิฎก ล้วนมาจากสาเหตุเหล่านี้ทั้งสิ้น ดัง นั้น พระวินัยจึงเปรียบเสมือ

ในพระพุทธศาสนา การปกครองมีความสำคัญสูง โดยแบ่งออกเป็นหลักธรรมในการปกครองตนและการปกครองคน หลักธรรมในการปกครองตนคือการปฏิบัติเพื่อสร้างแบบอย่างที่ดี ส่วนการปกครองคนคือการใช้หลักธรรมเพื่อความเรียบร้อยและ

การปกครองตนโดยธรรมของพระพุทธองค์นั้นเริ่มจากเมื่อครั้งที่ยังทรงเป็นพระโพธิสัตว์ พระองค์ปกครองตนด้วยการประพฤติดีทางกาย วาจาและใจ งดเว้นจากความชั่วทั้งปวง จน กระทั่งตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อท

การปกครองตนโดยธรรมของพระพุทธเจ้าเริ่มตั้งแต่ทรงเป็นพระโพธิสัตว์ โดยพระองค์ปกครองตนเองด้วยการประพฤติดี ทั้งกาย วาจา และใจ จนกระทั่งตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อทรงปกครองตนได้ พระองค์จึงได้ทรงปกค

2. กุศลกรรมบถ 10 กุศลกรรมบถ แปลว่า ทางแห่งกรรมที่เป็นกุศล หรือ ทางแห่งกรรมดี กุศลกรรมบถนั้น เป็นธรรมที่มีมาก่อนยุคพุทธกาล ผู้ปกครองในอดีต ใช้เป็นหลักในการปกครองตน ดังที่พระสัมมา สัมพุทธเจ้าตรัสไว้ในจร

กุศลกรรมบถ 10 เป็นหลักการที่ใช้ในการปกครองทั้งตนและผู้อื่น ประกอบด้วยการงดเว้นจากการกระทำที่เป็นโทษ 10 ประการ เช่น การฆ่าสัตว์ และการพูดเท็จ จักรวรรดิวัตร รวมถึงธรรมที่ใช้ในการปกครองของพระเจ้าจักรพรรด

4. อปริหานิยธรรม อปริหานิยธรรม หมายถึง ธรรมที่ทำให้ไม่เสื่อม 7 ประการ จะทำให้เกิดความเจริญ ฝ่ายเดียว เป็นหลักที่จะสร้างความสามัคคีให้เกิดขึ้นในหมู่คณะ ซึ่งมีอยู่ 2 ประเภท คือ สำหรับ คฤหัสถ์ และ สำหรับ

อปริหานิยธรรม หมายถึง ธรรมที่ทำให้ไม่เสื่อม 7 ประการ ซึ่งมีความสำคัญในชีวิตของคฤหัสถ์ เพื่อส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองและสามัคคี โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสในที่ประชุมสัมมนาของคณะผู้ปกครองแคว้นวัชชี

ตั้งภาษีอากร หรือไม่กำหนดอาชญา คือบทลงโทษที่ไม่เคยมีมาก่อน หรือ เมื่อราชบุรุษจับ ผู้ต้องสงสัยว่าเป็นโจรมาแสดงแก่เจ้าลิจฉวี ๆ ก็ไม่สั่งลงโทษเสียเองโดยไม่ผ่านการสอบสวน ตามกระบวนการสวบสวนคดีความดั้งเดิม

บทความนี้พูดถึงการสอบสวนและการลงโทษตามวัชชีธรรมโบราณ โดยเน้นถึงการไม่กำหนดอาชญา และกระบวนการที่แยกส่วนหน้าที่ของเจ้าหน้าที่อย่างชัดเจน การที่การสอบสวนต้องผ่านความเห็นจากหลายฝ่าย จึงทำให้เกิดความยุติธร

6.6.2 หลักธรรมในการปกครองคน หลักธรรมในการปกครองคนมี 2 ประเภทโดยประเภทที่ 1 คือ หลักในการยึดเหนี่ยว น้ำใจคน สร้างความสมัครสมานสามัคคีกัน ป้องกันการแตกความสามัคคี ได้แก่ สังคหวัตถุ 4 และ อคติ 4 เป็นต้น

หลักธรรมในการปกครองคนมี 2 ประเภท: ประเภทแรก คือ หลักในการยึดเหนี่ยวซึ่งประกอบด้วย สังคหวัตถุ 4 และ อคติ 4 เพื่อสร้างความสมัครสมานสามัคคี ซึ่งผู้ปกครองควรทำการให้ทาน เจรจาถ้อยคำที่น่ารัก ประพฤติตนให้เป

เป็นผู้มีตนเสมอเขา พอเหมาะพอดีกับเขา เข้าใกล้ใครคนนั้นก็บอกว่าเป็นพวกเขา สำหรับ ปกครอง หมายถึง การไม่วางตนสูงส่งเกินไปจนประชาชนเข้าไม่ถึง แต่ให้วางตนเหมือนเป็น พ่อปกครองลูก ทำให้ประชาชนมีความรู้สึกอบอ

เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอคติและการปกครองตามหลักพระพุทธศาสนา โดยเน้นการไม่วางตนสูงส่งเกินไปในฐานะผู้ปกครองและการละเว้นอคติ 4 ประการ ได้แก่ ฉันทาคติ, โทสาคติ, โมหาคติ, และภยาคติ ซึ่งสามารถสร้างควา

ให้ทรงทราบ วันหนึ่ง มีบุรุษผู้แพ้คดีโดยไม่เป็นธรรมได้เข้าไปหาพระจันทกุมาร แล้วทูลเรื่องดังกล่าว พระจันทกุมารจึงพาบุรุษนั้นไปสู่โรงวินิจฉัยคดีความแล้วทรงตัดสินคดีด้วยพระองค์ เองอีกครั้งทรงทำให้บุรุษผู้

เรื่องนี้เล่าถึงพระจันทกุมารที่ช่วยบุรุษผู้แพ้คดีโดยไม่เป็นธรรมให้ชนะคดี และได้รับกำลังใจจากมหาชน แต่ยังต้องพบกับอ.environments ที่มีความโลภและอาฆาตของกัณฑหาลพราหมณ์ เมื่อพระราชาตัดสินใจที่จะทำพิธีบูช

จากชาดกเรื่องนี้ชี้ให้เห็นว่า เกียรติยศของผู้ปกครองที่ไม่มีอคตินั้น จะรุ่งเรื่องยิ่ง ๆ ขึ้น ไป และสามารถปกครองประชาชนให้อยู่ร่วมกันได้อย่างเป็นสุข 3. กุศลกรรมบถ 10 กุศลกรรมบถ 10 นอกจากจะใช้เป็นหลักในก

ชาดกเรื่องนี้ชี้ให้เห็นว่าเกียรติยศของผู้ปกครองที่ปราศจากอคติจะส่งผลต่อความสงบสุขของประชาชน และเรื่องกุศลกรรมบถ 10 ใช้เป็นหลักในการปกครอง ตั้งแต่สมัยพุทธกาล ศีล 5 มีบทบาทสำคัญในการสร้างสังคมที่มีธรรมเ

พรรษาอยู่ต่างอารามเสมอว่า “เธอทั้งหลายยังสบายดีหรือ ยังพอเป็นอยู่ได้หรือ ไม่ลำบากด้วย บิณฑบาตหรือ”1 มีอีกตัวอย่างหนึ่งคือ ครั้งหนึ่ง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จไปโปรดมนุษย์เข็ญใจคนหนึ่ง ในเมืองอาฬวี วันน

การใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครองของพระเจ้ามหาวิชิตราชเน้นพัฒนาเศรษฐกิจคู่ไปกับศีลธรรม เพื่อให้สังคมสงบสุข การจัดการเศรษฐกิจต้องควบคู่กับการพัฒนาจิตใจเพื่อให้เกิดความเจริญเติบโตอย่างยั่งยืน โดยใช้ตัวอย

กินดีเป็นลำดับแรก แต่ทั้งนี้ก็ไม่ลืมพัฒนาศีลธรรมอันเป็นหัวใจสำคัญของการปกครองประเทศ เนื้อหาในหัวข้อนี้อ้างอิงจาก “กูฏทันตสูตร” ซึ่งเป็นเรื่องเกี่ยวกับการบูชามหายัญของ พระองค์ แต่ก็สะท้อนให้เห็นถึงรูปแ

เนื้อหานี้อ้างอิงจาก “กูฏทันตสูตร” สะท้อนถึงการปกครองที่มีคุณธรรม โดยมีการแนะนำจากพราหมณ์ปุโรหิตให้พระราชาช่วยเหลือคนยากจน เพื่อแก้ปัญหาโจรในอาณาจักร เพื่อที่จะสามารถบูชายัญได้อย่างถูกต้องและมีประโยชน

ปุโรหิตกราบทูลอีกว่า หากพระองค์ทำอย่างนี้พลเมืองเหล่านั้นจักเป็นผู้ขวนขวายในการ งานของตนๆ จักไม่เบียดเบียนบ้านเมืองของพระองค์ กองพระราชทรัพย์อันเกิดจากภาษีอากร จำนวนมากจักเกิดแก่พระองค์ บ้านเมืองก็จะต

เนื้อหาเกี่ยวกับการบูชายัญและความร่วมมือจากกลุ่มชนระดับบนเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจและความสงบในสังคม โดยมีพระเจ้ามหาวิชิตราชเป็นตัวอย่างของผู้ปกครองที่มีคุณสมบัติเหมาะสม 8 ประการ ซึ่งถือเป็นเกณฑ์ในการปกค

กุศลกรรมบถคือคุณสมบัติของคนดี นอกจากนี้ พราหมณ์ปุโรหิตยังได้กำจัดความเดือดร้อนใจ อันจะเกิดขึ้นแก่พระราชาว่า ทั้งคนดีและคนไม่ดี ต่างก็จักมาสู่ยัญพิธีหรือโรงทานของพระองค์ พวกคนที่ไม่ดีจักได้ ได้รับผล เพ

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของกุศลกรรมบถซึ่งเป็นคุณสมบัติของคนดี และยัญพิธีที่ไม่ต้องมีการฆ่าสัตว์ แตกต่างจากพิธีอื่นๆ ในยุคนั้น พระเจ้าวิชิตราชทรงบูชามหายัญ โดยมีการบำเพ็ญทานจากกลุ่มคนระดับสูง การปฏิเ

และกัน ทำให้กองพระราชทรัพย์อันเกิดจากภาษีอากรมีจำนวนมาก บ้านเมืองก็ตั้งมั่นอยู่ใน ความเกษม หาเสี้ยนหนามมิได้ ประชาชนชื่นชมยินดีต่อกันไม่ต้องปิดประตูเรือนอยู่ 6.9 บทวิเคราะห์การปกครองของพระเจ้ามหาวิชิต

การวิเคราะห์การปกครองของพระเจ้ามหาวิชิตราชมุ่งเน้นไปที่หลักการบริหารที่เรียกว่า "ยัญ 5" เพื่อการสงเคราะห์ประชาชน ซึ่งประกอบด้วยการสนับสนุนการเกษตร, การส่งเสริมข้าราชการ, และการส่งเสริมอาชีพ ขณะที่มีกา

(3) สัมมาปาสะ เป็นการทำบ่วงแล้วขว้างไม้ลอด ไปตกที่ไหนก็ทำพิธีบูชายัญที่นั่น (4) วาชเปยยะ การดื่มน้ำเมาเพื่อกล่อมจิตใจให้พร้อมที่จะบูชายัญ (5) นิรัคคฬะ การฆ่าครบทุกอย่าง การบูชายัญโดยการฆ่าสัตว์นี้ ได้

การบูชายัญโดยการฆ่าสัตว์ได้แพร่หลายทั่วชมพูทวีป แต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แก้ไขความเข้าใจผิดและชี้นำให้กลับมาเป็นราชสังคหวัตถุตามเดิม โดยที่พระองค์ได้ทำขั้นตอนการปกครองที่แบ่งออกเป็นระดับต่างๆ เพื่อให้

ในกรณีนี้ มีข้อสังเกตว่าปัญหาโจรมาจากความยากจนเป็นหลัก เพราะเมื่อพระโพธิสัตว์ แนะนำให้พระราชาแก้ปัญหาด้วยการส่งเสริมเศรษฐกิจแล้ว ทำให้ปัญหาโจรระงับไป และในช่วงที่ พระราชาทรงปรารภจะบูชามหายัญนั้น เป็นช

ในกรณีนี้ ปัญหาโจรมาจากความยากจนเป็นหลัก พระโพธิสัตว์แนะนำให้พระราชาแก้ปัญหาด้วยการส่งเสริมเศรษฐกิจเพื่อระงับโจร การทำสงครามส่งผลให้เศรษฐกิจตกต่ำ ผู้คนต้องมีการขยันทำมาหากินเพื่อแก้ไขปัญหานี้ พระโพธิส

ในทางตรงข้าม หากพระราชาไม่เลือกให้ กล่าวคือ ช่วยเหลือหมดทั้งคนขยันและคน เกียจคร้าน หากเป็นเช่นนี้ ความหายนะจะเกิดขึ้น เพราะรัฐมีทรัพยากรไม่เพียงพอที่จะช่วยคน ทุกคน ภาวะการเงินการคลังของรัฐจะอ่อนแอ และ

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการช่วยเหลือด้านเศรษฐกิจในโอกาสที่เหมาะสม ซึ่งจะช่วยให้คนขยันไม่หมดกำลังใจ และคนเกียจคร้านไม่เพิ่มมากขึ้น โดยมีพระโพธิสัตว์กราบทูลถึงความสำคัญของการเลือกเวลาที่เหมาะ